Khớp cắn ngược loại III: phân biệt do răng, do xương và hướng xử trí

Người bệnh thường gọi khớp cắn ngược là răng móm. Tuy nhiên, một răng cửa cắn ngược, cả nhóm răng trước cắn ngược và tương quan xương loại III là các tình huống khác nhau. Tại Nha Khoa Trẻ, thăm khám tập trung xác định vị trí răng, hình thái xương hàm và cách hàm dưới di chuyển khi ngậm miệng.

Loại III và cắn ngược khác nhau thế nào?

Phân loại Angle loại III mô tả tương quan răng hàm lớn hàm dưới nằm về phía trước so với hàm trên. Dấu hiệu dễ thấy là răng cửa dưới có thể nằm ngoài răng cửa trên hoặc cằm trông nhô ra, nhưng không phải người nào có một răng cắn ngược cũng mang tương quan xương loại III. Cần khám hai bên khớp cắn, đường giữa và khớp cắn khi hàm ở tư thế thư giãn.

• Cắn ngược do răng: vị trí một hoặc nhiều răng gây đảo chiều tiếp xúc, xương hai hàm có thể tương đối cân xứng.
• Do xương: hàm trên kém phát triển, hàm dưới phát triển nhiều hoặc phối hợp cả hai; đánh giá tùy tuổi và tăng trưởng.
• Trượt hàm chức năng: tiếp xúc răng sớm khiến hàm dưới đưa ra trước khi cắn khít; cần phân biệt với lệch xương thực sự.

Bác sĩ cần kiểm tra gì?

Bác sĩ hỏi thời điểm xuất hiện, tiền sử gia đình và diễn tiến khuôn mặt; kiểm tra độ cắn chìa âm, cắn chéo, chức năng nhai và dấu hiệu lệch hàm. Ở trẻ, theo dõi tăng trưởng có vai trò quan trọng. Chụp phim, quét răng hoặc phân tích sọ nghiêng chỉ định khi cần làm rõ chênh lệch răng và xương hoặc thiết kế kế hoạch điều trị.

Các hướng điều trị thường được cân nhắc

Cắn ngược đơn thuần do răng có thể được chỉnh bằng khí cụ/chỉnh nha sau khi kiểm tra răng và khớp cắn. Với trẻ còn tăng trưởng và có bất cân xứng xương, bác sĩ đánh giá khả năng can thiệp theo giai đoạn phát triển, sau đó vẫn cần theo dõi dài hạn. Người trưởng thành có sai lệch xương nhiều có thể cần hội chẩn chỉnh nha và phẫu thuật chỉnh hàm; không phải trường hợp nào cũng cần phẫu thuật. Chỉ định và dự đoán kết quả phụ thuộc khám trực tiếp.

Cắn ngược có phải nguyên nhân chắc chắn gây đau khớp hàm?

Không thể kết luận như vậy từ hình dạng khớp cắn. Nếu đau khớp, đau cơ nhai hoặc há miệng hạn chế, bác sĩ đánh giá TMD độc lập; không nên niềng răng chỉ với mục tiêu chữa TMD khi chưa có chẩn đoán. Đây là điểm cần thận trọng khi đọc các bài phổ biến quy toàn bộ đau hàm cho cắn ngược. Bạn có thể đọc thêm về vai trò chẩn đoán hình ảnh khi có chỉ định.

Khi nào nên khám?

Hãy khám nếu trẻ cắn ngược mới xuất hiện, lệch mặt tăng dần, cắn khó hoặc người lớn có triệu chứng đau và kẹt hàm. Bác sĩ Nha Khoa Trẻ sẽ phân biệt bài toán chỉnh nha với vấn đề khớp hàm và giải thích phương án phù hợp từng trường hợp.