Khớp hàm kêu lục cục có cần điều trị không?

Tiếng kêu phát ra từ đâu?

Khớp thái dương hàm có đĩa khớp và những cấu trúc cùng chuyển động khi hàm mở, đóng hoặc đưa sang bên. Tiếng tách có thể xuất hiện khi đĩa khớp thay đổi tương quan trong chuyển động. Tiếng lạo xạo có thể gợi ý thay đổi bề mặt khớp, nhưng âm thanh đơn thuần không xác định được tình trạng đĩa hay mức độ tổn thương.

Bác sĩ cần kết hợp tiếng kêu với bệnh sử, cơn đau và chức năng. Không nên suy ra “trật đĩa nặng” hoặc “mòn khớp” chỉ từ một đoạn ghi âm.

Ba tình huống cần phân biệt

• Kêu nhưng không đau: theo dõi chức năng và thay đổi triệu chứng; không mặc định cần máng, niềng hay can thiệp khớp.
• Kêu kèm đau: nên khám nếu tái diễn, tăng lên hoặc gây khó nhai.
• Kêu rồi đột ngột khó mở miệng: cần đánh giá sớm, đặc biệt khi ăn uống bị ảnh hưởng.

Việc tiếng kêu tự giảm không luôn có nghĩa tình trạng đã tốt hơn. Cũng không phải mọi thay đổi tiếng kêu đều xấu. Khả năng ăn nhai, mức đau và biên độ vận động mới là những thông tin cần theo dõi cùng nhau.

Có cần chụp MRI ngay không?

Không phải ai có tiếng kêu cũng cần MRI. Khám thường là bước đầu. Nếu nghi bệnh đĩa khớp hoặc mô mềm và kết quả sẽ ảnh hưởng hướng xử trí, bác sĩ có thể chỉ định MRI. CBCT chủ yếu đánh giá xương và không cho thấy trực tiếp đĩa khớp. Hãy hỏi bác sĩ phim cần trả lời câu hỏi gì trước khi chụp.

Nên làm gì trong sinh hoạt?

Tránh nhai kẹo cao su kéo dài, cắn đồ cứng và cố há thật lớn để kiểm tra tiếng kêu. Nếu có đau, tạm chọn món mềm, chia miếng nhỏ và giảm những hoạt động làm triệu chứng tăng. Không tự nắn hàm, tự mua máng hoặc mài răng để “chỉnh tiếng kêu”. Theo dõi xem hàm có bắt đầu bị kẹt, đau hay giảm vận động không.

Buổi khám có thể giúp giải đáp điều gì?

Bác sĩ xác định tiếng kêu có tái hiện đều không, có liên quan cơn đau quen thuộc không và chức năng hiện tại ra sao. Bạn nên cho biết tiếng kêu đã có bao lâu, một hay hai bên, có tiền sử chấn thương hay kẹt hàm. Mục tiêu xử trí là cải thiện đau và chức năng khi cần, không chỉ làm khớp im tiếng.